Rehber · Akademik
Akademik
Akademik yayın dünyasında sık geçen terimleri — Web of Science’tan quartile’a, ORCID’den yağmacı dergilere — konu grupları halinde toplar. Her madde kısa bir tanım ve derinlemesine açıklama içerir.
İndeksler ve veritabanları
WoS, Scopus, JCR ve TR Dizin gibi platformların ne işe yaradığı.
- A&HCI Arts & Humanities Citation Index — sanat ve beşeri bilimler; klasik IF kültürü farklıdır.
- ESCI Emerging Sources Citation Index — WoS’ta gelişmekte olan dergilerin katmanı.
- JCR Journal Citation Reports — Clarivate’in yıllık dergi etki ve quartile raporu.
- SCIE Science Citation Index Expanded — fen, mühendislik ve tıp dergilerinin WoS ligi.
- Scopus Elsevier’in geniş özet ve atıf veritabanı; CiteScore, SJR ve SNIP’in kaynağı.
- SSCI Social Sciences Citation Index — sosyal bilimler için WoS üst ligi.
- TR Dizin TÜBİTAK ULAKBİM’in ulusal akademik veritabanı; birçok atama/terfi kriterinde temel indeks.
- Web of Science Clarivate’in seçici atıf indeksi; SCIE, SSCI, A&HCI ve ESCI liglerini kapsar.
Dergi ve makale etki metrikleri
Impact Factor, quartile, SJR, SNIP, FWCI ve atıf kavramları.
- Altmetrics Atıf dışı toplumsal/dijital dikkat: sosyal medya, haber, politika, Wikipedia vb.
- Atıf (Citation) Bir çalışmanın başka bir çalışmada kaynak gösterilmesi; etki ölçümünün temel birimi.
- Citable Item JIF paydasına giren, potansiyel atıf alabilir belgeler — genelde makale ve derleme.
- CiteScore Scopus/Elsevier dergi metriği; son 4 yıl ve geniş belge türleri üzerinden hesaplanır.
- FWCI Field-Weighted Citation Impact — makalenin alan ve yıl ortalamasına göre atıf performansı.
- Impact Factor (JIF) Clarivate JCR’da derginin son 2 yıldaki citable makalelerine gelen atıf oranını ölçen klasik metrik.
- Quartile (Q1–Q4) Dergilerin konu kategorisindeki sıralamaya göre dört dilime ayrılması; Q1 en üst %25.
- SJR SCImago Journal Rank — Scopus verisine dayanan, atıf kaynağını ağırlıklandıran dergi metriği.
- SNIP Source Normalized Impact per Paper — alanlar arası atıf hızı farkını normalize eden Scopus metriği.
Yayıncılık süreçleri ve ekosistem
Hakemlik, indeksleme, DOI, ISSN, preprint, açık erişim, yağmacı dergiler.
- Açık Erişim (Open Access) Gold (APC ile hemen açık) ve Green (repozitory arşivi) başta olmak üzere ücretsiz okuma modelleri.
- DOI Digital Object Identifier — dijital akademik nesneye kalıcı benzersiz kimlik ve bağlantı.
- ISSN International Standard Serial Number — dergilere verilen 8 haneli kimlik; print ve e-ISSN.
- İndeksleme (Indexing) Derginin WoS, Scopus, TR Dizin gibi veritabanlarına kabul edilip taranması süreci.
- Peer Review (Hakem Değerlendirmesi) Yayımlanmadan önce bağımsız uzmanların kalite, yöntem ve özgünlük kontrolü.
- Preprint (Baskı Öncesi) Hakem onayı öncesi taslağın arXiv, SSRN vb. açık arşive konması.
- Yağmacı Dergiler (Predatory Journals) Ciddi hakemlik yerine APC peşinde olan etik dışı / sahte dergi pratikleri.
A–Z
- A&HCI
- Altmetrics
- Atıf (Citation)
- Açık Erişim (Open Access)
- Citable Item
- CiteScore
- DOI
- ESCI
- FWCI
- g-index
- h-index
- i10-index
- Impact Factor (JIF)
- ISSN
- İndeksleme (Indexing)
- JCR
- ORCID
- Peer Review (Hakem Değerlendirmesi)
- Preprint (Baskı Öncesi)
- Quartile (Q1–Q4)
- SCIE
- Scopus
- Scopus Author ID
- SJR
- SNIP
- SSCI
- TR Dizin
- Web of Science
- Web of Science ResearcherID
- Yağmacı Dergiler (Predatory Journals)