DOI (Digital Object Identifier), dijital bir nesneye—çoğunlukla makale, bazen veri seti, kitap bölümü veya preprint—atanan kalıcı kimliktir. Tipik görünüm 10.xxxx/….. şeklindedir ve https://doi.org/ önekiyle çözümlenir. Dergi web sitesi taşınsa bile DOI kayıt ajansı (ör. Crossref) güncel URL’ye yönlendirmeyi sürdürebilir. Bu yüzden atıf ve özgeçmişte mümkünse DOI vermek, ölü link riskini azaltır.
DOI, peer review veya indeksleme garantisi değildir; yalnızca tanımlayıcıdır. Yağmacı dergiler de DOI alabilir. Kaliteyi DOI’den değil, dergi politikası, hakemlik ve indeks kayıtlarından okuyun. Bir makalenin hem dergi DOI’si hem de preprint DOI’si olabilir; hangisini hangi bağlamda kullandığınızı ayırt edin.
ORCID ve yayıncı sistemleri DOI metadatasina yazar kimliği gömebilir; bu da doğru atıf ve profil eşleşmesini kolaylaştırır. Türkiye’deki dosyalarda DOI, çıktının doğrulanabilirliğini artırır. ISSN dergi düzeyinde kimlikken DOI tek tek nesne düzeyindedir—ikisi birbirinin yerine geçmez.
Pratik: kabul sonrası DOI’yi kaydedin, atıflarda DOI tercih edin, kırık link görürseniz yayıncıya bildirin. Preprint maddesi erken DOI kullanımını; indexing maddesi keşfi tamamlar. Veri setlerine DOI vermek açık bilimi ve tekrarlanabilirliği destekler.
DOI çözümlenmiyorsa önce doi.org üzerinden deneyin; yayıncı sayfası düşmüş olsa bile kayıt ajansı yönlendirmeyi güncellemiş olabilir. Atıf yöneticilerinde (Zotero, BibTeX) DOI ile kayıt çekmek, künye hatalarını da azaltır.
Print ve e-ISSN’i dosyada ikisini birden vermek, özellikle adı sık değişen veya çeviri adlı dergilerde karışıklığı bitirir. Metrik sorgularında da aynı ISSN’yi tireli ve tiresiz denemek eşleşmeyi kurtarabilir.