Altmetrics (alternative metrics), bir akademik çıktının geleneksel atıf sayısının ötesindeki dikkat ve etkileşimini ölçmeye çalışan göstergeler ailesidir. X (Twitter), haber siteleri, politika belgeleri, bloglar, Wikipedia sayfaları, klinik kılavuzlar veya çevrimiçi okuyucu araçlarındaki izler bu kapsama girebilir. Amaç, “etki”yi yalnızca akademik atıf gecikmesiyle sınırlamamak; toplumsal, politik veya eğitimsel yayılımı da görmektir.
Altmetric Attention Score gibi tek sayılar dikkat yoğunluğunu özetleyebilir ama kalite notu değildir. Viral bir tartışma yüksek skor üretebilir; sessiz fakat alan-değiştiren bir makale düşük kalabilir. Bu yüzden altmetrics’i Impact Factor veya FWCI’nin yerine koymak yerine tamamlayıcı kanıt olarak kullanın. Politika belgesinde atıf, birçok kurumda özellikle değerli bir altmetric sinyalidir.
Veri sağlayıcıları (Altmetric.com, PlumX vb.) kapsam ve ağırlıklandırmada farklılaşır. Karşılaştırmayı aynı araç içinde yapın. Türkiye’de resmî atama yönergeleri altmetrics’i nadiren zorunlu kılar; yine de kamuoyu etkisi olan araştırma, proje raporu ve kurumsal iletişimde faydalıdır.
Etik açıdan “skor kovalamak” için yapay sosyal medya kampanyaları metrikleri bozar ve güveni zedeler. Citation maddesi geleneksel etkiyi; FWCI normalize atıf etkisini anlatır. Altmetrics ise dikkatin başka kanallarını görünür kılar—üçünü ayırt ederek raporlayın.
Altmetrics maddesini dosyada veya dergi seçiminde kullanırken yılı, resmi kaynağı ve varsa kategori / koleksiyon adını birlikte yazın. Bu sözlükteki ilgili maddelerle çapraz okumak, tek cümrelik sloganlara sıkışmayı engeller; jüri ve fonlayıcı diline daha uyumlu, doğrulanabilir bir anlatım sağlar.