Bölgesel Dış Ticaret ve Uluslararası İlişkiler Bağlamında Türkiye’nin Özel Konumu ve Jeopolitiği Hakkında Öğretmen Görüşleri

OpenAlex Türkçe

Sosyal bilgiler dersi, öğretim programları içerisinde mihver ders grubu içinde yer almıştır. Bu çalışmada, Türkiye’nin jeopolitik konumunun sağladığı avantajları, başta komşuları olmak üzere bölge ve dünya devletleriyle olan ekonomik ve siyasi ilişkileri, bölgesel ve küresel olayları, sosyal bilgiler öğretmenlerinin gözüyle değerlendirmeyi amaçlamıştır. Bu amaç doğrultusunda sosyal bilgiler öğretmenliği 6. sınıf programında yer alan “Uluslararası İlişkilerimiz” ünitesinde okutulan siyasi coğrafya, uluslararası ilişkiler, dış ticaret, ithalat- ihracat ve jeopolitik kavramlarının öğretimine yönelik öğretmen görüşlerini belirlemek amacıyla farklı okul türlerinde çalışan 3’ü kadın 7’si erkek toplam 10 öğretmen ile gönüllülük esasına göre görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmada yöntem olarak nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim (fenomonoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüş formu kullanılarak elde edilmiş ve elde edilen veriler, içerik analizine tabii tutulmuştur. Araştırmada elde edilen sonuçlara bakıldığında; öğretmenlerin Türkiye’nin dış ticaretinde özel konum ve jeopolitik gücünü yeterli düzeyde kullanamadığını düşündükleri belirlenmiştir. Sınır komşuları ile yapılan dış ticareti yeterli düzeyde görmedikleri anlaşılmış, bu sonucun çıkmasında en önemli faktörün 20.yüzyılda büyük güçlerin etkisiyle bölgede yaşanan savaşlar ve siyasal kargaşaların Türkiye’nin ticaretini olumsuz yönde etkilediği görüşünü belirtmişlerdir. Öğretmenler, sosyal bilgiler derslerinin müfredat programında coğrafya konu ve kazanımlarının yeterli olmadığı, yeni nesillere güncel konular ve bölgesinde yaşanan siyasi olaylarla ilgili daha fazla bilgi verilmesi gerektiğini ifade etmişlerdir. Ayrıca Sosyal Bilgiler müfredat programında yer alan coğrafya konuları içerisinde siyasi coğrafya içeriklerine daha fazla ağırlık verilebileceği, gerekirse bu konuda bir seçmeli dersin hazırlanabileceği önerisini dile getirmişlerdir.