Yapay zekâ okuryazarlığının yapay zekâ kaygısı üzerindeki etkisi: Muhasebe eğitimi alan üniversite öğrencileri üzerinde bir araştırma

OpenAlex İngilizce

Bu araştırmanın amacı, yapay zekâ okuryazarlığının yapay zekâ kaygısı üzerindeki etkisini muhasebe eğitimi alan üniversite öğrencileri örnekleminde ampirik olarak incelemektir. Araştırma nicel yöntemle tasarlanmış ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veriler Balıkesir Üniversitesi’ne bağlı fakülte ve meslek yüksekokullarında muhasebe eğitimi alan 314 öğrenciden anket yöntemiyle elde edilmiştir. Araştırmada yapay zekâ okuryazarlığını ölçmek için Wang, Rau ve Yuan (2023) tarafından geliştirilen Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği, yapay zekâ kaygısını ölçmek için ise Wang ve Wang (2019) tarafından geliştirilen Yapay Zekâ Kaygısı Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerin yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiş, güvenirliklerinin yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile incelenmiş, hipotezler çoklu doğrusal regresyon analizi ile test edilmiştir. Araştırma bulguları, yapay zekâ okuryazarlığının tüm alt boyutlarının yapay zekâ kaygısının alt boyutları üzerinde negatif ve anlamlı etkilere sahip olduğunu göstermektedir. Modelin açıklayıcılık düzeyi %43 olarak belirlenmiş ve etki büyüklüğünün yüksek olduğu saptanmıştır. Yapay zekâ okuryazarlığının özellikle değerlendirme boyutunun kaygı düzeyini azaltmada en güçlü yordayıcı olduğu görülmüştür. En yüksek açıklanan varyans sosyoteknik körlük boyutunda elde edilmiştir. Bu bulgular, yapay zekâyı eleştirel biçimde analiz edebilme ve değerlendirebilme becerilerinin, öğrencilerin teknolojiye yönelik psikolojik uyum süreçlerinde belirleyici bir rol oynadığını göstermektedir. Araştırma, muhasebe eğitimi bağlamında yapay zekâ okuryazarlığı ile yapay zekâ kaygısı arasındaki ilişkiyi boyutsal düzeyde inceleyerek literatüre katkı sunmakta ve yapay zekâ okuryazarlığının mesleki uyum, kariyer sürdürülebilirliği ve psikolojik dayanıklılık açısından stratejik bir yetkinlik olduğunu ortaya koymaktadır.