Taşrada Sinema Deneyimi: Gaziantep Örneği

OpenAlex Türkçe

Sinema salonları insanların sadece içinde film izledikleri bir uzam olarak görülmemelidir. Sinemanın geniş halk kitleleri tarafından benimsenmesiyle birlikte izleyicinin seyir hali ya da haz duygusu da değişmektedir. Çalışma kapsamında bu değişimin ve sinema seyir ilişkisinin kırsal kesimde nasıl farklılaştığı, insanların filmlerle ilgili bilgileri nasıl edindikleri ve ilk sinema deneyimleri araştırılmıştır. Sinema seyir ilişkisinin daha çok büyük kentler bazında incelendiği görülmüş ve çalışmada büyük kentler yerine, kırsalda yaşayan insanların sinema deneyimleri ele alınmıştır. Çalışma kapsamında Gaziantep yöresinin kırsal kesiminde yaşamış olanların 1970 öncesi sinema deneyimleri, yapılan epizodik görüşmeyle incelenmiştir. Makalede o dönemde yaşayan insanların eğlence anlayışının nasıl değiştiği, sinema solanlarının diğer eğlence mekânlarının yerini aldığı ele alınmış ve insanların sinema salonlarına gitmek için ayrı bir önem gösterdikleri ortaya çıkmıştır. İncelenen dönemlerde insanların daha çok kahvehanelerde zaman geçirdikleri gözlenmiştir. Bu mekanların eğlence anlayışının temelinde meddahlık ile Karagöz ve Hacivat oyunları bulunmaktadır. Çalışmada sinemanın yaygınlaşmasıyla birlikte bu oyunların zamanla ortadan kalktığı ve sinemanın temel eğlence haline geldiği görülmüştür. O dönemde sinemaya gidenlerin filmlere özel anlam verdikleri, oyunculara hayran kaldıkları, filmleri izlemek için önceden hazırlık yaptıkları ve kimi zaman filmlerde geçen olayları gerçek sandıkları ortaya çıkmıştır. Bu anlamda sinema seyir ilişkisinin kırsal kesimde büyük kentlere oranla farklılaştığı anlaşılmaktadır.