KARAYOLU TAŞIMACILIĞI İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: 1990-2022 YILLARI TÜRKİYE ÖRNEĞİ

OpenAlex Türkçe

Dünya genelindeki karayolu ağlarına göre hazırlanmış taşıma yapacak araçların, kapıdan kapıya taşıma imkanı sağlayarak karayolu yük taşımacılığının ülkelerdeki ticari gelişimine katkı sağlamaktadır. Karayolu taşımacılık sektörü ülkelerin ekonomik büyümesi ve kalkınmasında kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada amaçlanan Türkiye için 1990-2022 dönemine ekonomik büyüme ile karayolu taşımacılığı arasındaki ilişkiyi incelemektir. GSYİH değişkeni Dünya Bankası veri tabanından, karayolu yük ve yolcu taşımacılığı verileri ise Karayolları Genel İdaresi veri tabanından alınmıştır. ADF ve PP birim kök testleri sonuçları tüm değişkenlerin birinci farklarında durağanlaştığını, yani serinin bütünleşme derecesinin I(1) olduğunu göstermektedir. ARDL sınır testi sonuçlarına dayanarak, kısa vadeli ve uzun vadeli tahminlere ek olarak tamamen değiştirilmiş en küçük kareler yöntemi (FMOLS) tahmincisi uygulanmıştır. FMOLS sonuçlarına göre karayolu yük hacmindeki yüzde 1'lik artış GSYH'yi yüzde 0,91 artırırken, karayolu yolcu hacmindeki yüzde 1'lik artış GSYH'yi yüzde 0,78 artırmaktadır. Türkiye’nin karayolu yük hacmi arttıkça GSYH ve ticaretin de artacağı görülmektedir. Ancak karayolu taşımacılığı ekonomik büyümenin temel belirleyicisi olarak değerlendirilemez. Süreç içerisinde değerlendirmenin kapsamı ve veri seti genişletilerek daha geçerli sonuçlara ulaşılabilecektir.