Andız pekmezi ve Antalya Akseki yöresi Juniperus drupacea Labill. kozalak uçucu yağının kimyasal karakterizasyonu

OpenAlex Türkçe

İğne yapraklı ağaç ve çalı formunda olan Cupressacea familyası sahip olduğu 32 cins ile geniş bir ailedir. Bu familyaya ait çok yıllık Juniperus cinsi bitkilerin kozalak ve yaprak yapıları ile birbirinden ayrılabilen farklı türleri mevcuttur. Juniperus drupacea Labill. türü Doğu Akdeniz bitkisidir ve yöresel olarak “andız” ismiyle bilinmektedir. Bu çalışmada, Akdeniz Bölgesi Antalya-Akseki’den toplanmış kozalaklardan mikro dalga destekli ekstraksiyon ile uçucu yağ elde edilmesi ve kozalak uçucu yağının gaz kromatografisi (GC)- kütle spektrometresi (MS) analizi ile karakterize edilmesi ve tıbbi kullanım yönüyle fitokimyasal bileşen içeriğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Analiz sonucunda α-pinen (%23,27), β-mirsen (%17,3), α-sedrol (%7,43), D-limonen (%7,41), germakren D (%5,04), karyofilen (%3,52) en önemli bileşenler olarak tespit edilmiştir. Bu altı ana bileşen, kozalak uçucu yağının fitokimyasal içeriğinin %62’sini temsil etmek-tedir. Juniperus drupacea Labill. türünden geleneksel yolla üretilen pekmez, yapılışı ve kullanımı günümü-ze kadar sürdürülen solunum yolları rahatsızlıklarında ve bazı enfeksiyonlarda etkili, besin değeri yüksek fonksiyonel bir gıda ürünüdür. Anadolu’da geniş bir coğrafyada beslenme ve sağlık amacıyla drog olarak kullanıldığı bilinmektedir.